over mij
IN DE GREEP VAN GLAS
De mare gaat dat glas bij toeval werd uitgevonden. Ongeveer 5000 jaar geleden in MesopotamiŃ‘, mengde men op zoek naar glazuren kiezelaarde, kalk en alkali. Gloeiend glas heeft de neiging onvoorspelbare vormen aan te nemen, iets waar sommige glaskunstenaars dankbaar gebruik van maken. Beeldend kunstenaar Nataliya Vladychko wil controle houden. Zij tracht, door optimale beheersing van het ambacht, de werking van het toeval te begrijpen. Dat ze in de greep van de glaskunst raakte is evenmin toevallig. Al tijdens haar studie aan de kunstacademie in L´viv in de Oekraïne werd ze zo bekoord door de schoonheid van glas, dat ze haar eindopdracht uitvoerde in glas-in-lood.
Na vestiging in Nederland, in 2001, kwam Vladychko in aanraking met andere glaskunst. Niet gebaseerd op traditionele technieken maar vanuit vrije kunstzinnige opvattingen. Dit gaf de aanzet te gaan slijpen aan haar vakkennis. Ze volgde workshops koude en warme glastechnieken, leerde op efficiëntere wijze brandschilderen en nam les in zeefdrukken. Hierna hield ze haar licht niet onder de korenmaat maar draagt, vanuit haar atelier te Spanbroek, haar kennis uit. Vladychko heeft echter nog een ideaal. Ze wil kinderen uit de omgeving interesse voor kunst bijbrengen. Dat het haar menens is blijkt alleen al uit de pedagogisch-didactische opleidingen die ze hiertoe volgde.
Gedreven legde ze zo de fundamenten voor haar huidige kunstenaarschap. In haar glaspanelen, schalen en objecten, vloeit haar liefde voor de natuur samen met herinneringen aan haar jeugd, de Russische Art Nouveau en de volkskunst uit de Oekraïne. Vanuit klassieke en hedendaagse technieken, historische en persoonlijke artistieke uitgangspunten, vond ze haar eigen stijl.
Het gevoel voor warme kleurcombinaties werd met de paplepel ingegoten. Thuis werd kleurrijk geborduurd en in de textiel werkzame grootouders bespraken dagelijks kleurstalen. Veel fijnzinnige decoraties zijn ontleend aan de Oekraïense volkskunst, zoals de plastische lijnen, de geometrische vormen en de gestileerde planten en dieren. In deze volkskunst heeft elk ornament zijn eigen symboliek. Zo kondigt het gestileerde hert met een zon op het gewei op een van de panelen de lente aan. Haar glaskunst sluit bovendien aan bij de kleuren en natuurmotieven binnen de Russische Art Nouveau, die zich internationaal onderscheidde door de aandacht voor de volkskunst.
Binnen haar oeuvre is de natuur het belangrijkste thema. Op de gebrandschilderde panelen zijn geabstraheerde bomen, bloemen en landschappen zichtbaar als stevige vegetatie die geworteld lijkt in de West-Friese klei. De schalen en objecten bevatten afgewogen composities met klein moois uit de natuur, zoals bladeren, nerven, wieren en stukjes hout. Met deze tedere, organische beeldtaal heeft Vladychko iets eigens in haar werk gestopt. ’Mooier dan de natuur kan niet’ zegt ze zelf. De gestileerde bladmotieven en geometrische patronen versmelten echter zo harmonieus met de schoonheid van het glas, dat ze de natuur naar de kroon steken.
Grondige kennis en bruisende creativiteit stellen Vladychko in staat grenzen te verleggen. Met haar lyrische bladcomposities brengt ze het zeefdrukken op glas naar artistiek hoog niveau. Een bezoek aan de Hortus Botanicus in Amsterdam inspireerde haar glas om te combineren met bijzondere groeivormen. Zo heeft Nataliya Vladychko, als een vaardig glazenier, haar geliefde natuurmotieven in een schitterend raamwerk van traditie en moderniteit gezet. Hiermee voegt ze een persoonlijk facet toe aan de hedendaagse glaskunst.
Lida Bonnema, kunsthistoricus, februari 2010